Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Nanorurki zamiast pasty
6 października 2007, 09:23Naukowcy z Purude University dowiedli, że wykorzystując węglowe nanorurki można wyprodukować materiał, który jest wyjątkowo dobrym przewodnikiem ciepła. Odkryty materiał należy do klasy TIM (Thermal Interface Material).
Inżynier w futrze
18 kwietnia 2012, 08:45Dokładne badania gniazd wielkich małp wykazały, że są to niespodziewanie skomplikowane konstrukcje. Są niemal tak złożone, jak najbardziej skomplikowane ludzkie konstrukcje tego typu - powiedział Roland Ennos z University of Manchester
Odkryto rzadkie napisy z czasów formowania się hieroglifów
26 czerwca 2017, 10:22Misja archeologiczna Yale University odkryła jedne z największych i najstarszych inskrypcji pochodzących z czasów formowania się egipskiego pisma hieroglificznego. Odkrycia dokonano w pobliżu wsi El-Khawy położonej 7 kilometrów na północ od starożytnego miasta El-Kab, które w okresie predynastycznym było stolicą południowego królestwa, a następnie stolicą 3 nomu Górnego Egiptu
Laser, który zabija wirusy
9 listopada 2007, 13:25Kong-Thon Tsen, profesor fizyki z Arizona State University i jego syn Shaw-Wei Tsen, student patologii z Uniwersytetu Johna Hopkinsa, opracowali nowy sposób zabijania wirusów. Stworzyli oni laser USP (Ultra-short Pulse), który emituje impulsy zbyt słabe, by uszkodzić komórkę ludzkiego organizmu, jednak podczas testów bez żadnego problemu zabijał wirusa mozaiki tytoniowej.
Nadzieja na wyeliminowanie bólu neuropatycznego
16 maja 2012, 10:55Neuropatia cukrzycowa jest najczęstszym przewlekłym powikłaniem cukrzycy. Na szczęście dla chorych naukowcy z Uniwersytetu Yale i West Haven Veterans Affairs Medical Center dokonali zaskakującego odkrycia, które może poprawić te przygnębiające statystyki. Podczas badań na szczurach z cukrzycą zauważono, że ból da się powiązać ze zmianą budowy kolców dendrytycznych.
Najmniejsza gwiazda niewiele większa od Saturna
13 lipca 2017, 10:45Najmniejsza ze zmierzonych gwiazd jest niewiele większa od Saturna. Astronomowie przypuszczają, że znajduje się ona na granicy oddzielającej gwiazdy od planet. Ma akurat tyle masy, by doszło do zainicjowania fuzji i byśmy mogli mówić o gwieździe. Gdyby była ona minimalnie mniejsza ciśnienie w jej jądrze byłoby niewystarczające, by fuzja mogła się rozpocząć.
Matematyka antyterrorystyczna
30 listopada 2007, 16:01Matematyk z California Institute of Technology (Caltech) wykorzystał teorię krat do stworzenia modelu idealnej komórki terrorystycznej. Jego prace przydadzą się do walki z terroryzmem, gdyż dzięki nim będzie wiadomo, które elementy struktury należy usunąć, by całość przestała funkcjonować.
Nieinwazyjne badanie masy komórek beta trzustki
1 czerwca 2012, 12:21Amerykańscy naukowcy zaprezentowali nieinwazyjną metodę oceny utraty wytwarzających insulinę komórek beta wysp trzustkowych. Dzięki temu w przyszłości będzie można zachować produkcję hormonu i spowolnić albo wręcz zahamować postępy cukrzycy.
Minojczycy i Mykeńczycy byli spokrewnieni
3 sierpnia 2017, 15:06Pierwsze badania genetyczne przedstawicieli kultury minojskiej i mykeńskiej dowodzą, że byli oni ze sobą spokrewnieni. Obecnie sporo wiemy o obu kulturach, zarówno z wykopalisk archeologicznych jak i z literatury. Jednak niewiele wiemy o samych ludziach.
